Hürriyet'ten (çeviri) uydurma haberler dizisine devam.

Aslında bu haberin uydurma olmasından daha çok, metninin tutarlı bir şekilde uydurulamamış olması dikkatimi çekti. Haber özetini okuyunca sizin de kafanızda aşağıdakilerine benzer düşünceler oluştu mu?

• Kız kimin kusmasından korkuyor, kendinin mi yoksa başkalarının mı?
• Kızın kusma korkusu evlenmesini engelliyormuş. Demek ki erkekler kusmaktan korkan bir kızla evlenmek istemiyorlar.
• Hangi törene çıkmaktan bahsediliyor acaba? Korkusu yüzünden evlenemediğine göre, kendi nikah töreni olamaz elbette.
• Bulduğu ilginç yöntem ne ve ne işe yarıyor? Bunun törenle ne ilgisi var?

Bütün bu soruların yanıtını almak için asıl haber metnine gitmek gerekiyor:

Kusma fobisi yüzünden evlenemeyen 19 yaşındaki genç kız törene çıkmadan önce ilginç bir yöntem buldu.

İngiliz veterinerlik öğrencisi Emma Pelling'in ‘Emetefobi’ (kusma fobisi) yüzünden hayatı altüst oldu. Emma 5 yaşından beri bu hastalıkla yaşamak zorunda. Emma, “Sevgilim Gareth Heale ile evlenemiyorum. Çünkü, kilisede misafirlerin önünde kusacağımı düşünüyorum. Kâbuslarıma giriyor” dedi.

Aktör sevgilisi Gareth'ın çok anlayışlı olduğunu dile getiren güzel Emma, evlilik töreni sırasında hipnotize edilerek kusma fobisinden kurtulmayı amaçlıyor.

Metinden anlaşıldığı kadarıyla sorun—daha öğrenciyken koca adayı bulduğuna göre—kızın evlenememesi değilmiş. Sorun, sadece nikah töreniymiş. Böylece törenin ne olduğunu da anlamış olduk. Ama hani kız evlenemiyordu? Evlenmek demek, nikah töreni demek değildir ki. Hem kız törene çıkmadan önce ilginç bir yöntem de bulmamış; çünkü daha ortada tören falan yok. Sadece törene çıkmadan önce hipnotize edilmek istediğini söylemiş. Bu, zaten henüz yöntem bile kabul edilemez; çünkü işe yarayıp yaramadığı bilinmiyor daha.

Haber metni, başlığın akla getirdiği soruları yanıtlamadığı gibi üstüne yeni soruların ortaya çıkmasına da sebep oluyor:

• 19 yaşındaki İngiliz öğrenci kızın evlenmekteki acelesi neymiş? Türkiye'de bile evlilik yaşı 19'un üstünde artık.
• Kilisede misafirlerin önünde kusmaktan korktuğuna göre, neden hala daha kilisede misafirlerin önünde evlenmek istiyor?
• Internet'te biraz araştırınca, kusma fobisinin İngiltere'de en yaygın 5. fobi olduğu ortaya çıkıyor. "Böyle hastalık görülmedi" başlığı buna uyuyor mu?
  
• Hipnotize edilerek törene çıkınca, törenden bir şey anlamayacağına göre, törene ne gerek var?
• Hipnoz bu fobide işe yarıyorsa, 14 yıldır neden hala daha tedavisinde kullanılmıyormuş?

Bu arada Emma'nin güzelliğine (!?) de dikkat çekmek isterim: "... dile getiren güzel Emma ..." Hürriyet çalışanları kendi güzellik anlayışlarını bize hatırlatmayı bir görev bildikleri için, bir çok haberde bu ifadenin kullanıldığını görebilirsiniz.

Peki ben olsaydım bu çeviri haberin başlığını ve alt yazısını nasıl yazardım? Bir kere ben uydurma haber yayımlamazdım; özellikle de uydurma haber yayımladığı bilinen İngiliz gazetelerinden kopyalamazdım. Hürriyet çalışanlarına yardımcı olmak amacıyla bir seferlik bir istisna yapabilirim. İşte benim başlığım ve alt yazım:

Kusma fobisi yüzenden evlenemeyen genç kız törene çıkmadan önce ilginç bir yöntem buldu. (Önemli not: Bu başlık ve haber metni bozuk tümceler ve uydurma haber içerir. Başlık sadece dikkatinizi çekmek için hazırlanmıştır. Haberin başlığı, alt yazısı ve ana metni birbirleriyle tutarlı değildir. Bizim için önemli olan yer doldurmaktır.)

Gazetelerden birisinde, bir futbol takımının kampında futbolcuların zayıfladıklarından bahsedilirken şöyle yazdıklarını gördüm: "Mum gibi eridiler ..."

Mum gibi erimek deyimini pek doğru kullanmıyoruz galiba; mum, tepesinden itibaren erimeye başlar ve eriyen kısımlar aşağıya doğru akarken mumun daha da kalınlaşmasına sebep olur. Antreman yapan futbolcuların kısalıp tıknazlaştıkları söylenmek istenmiyorsa, mum gibi erimek deyimi buraya uymuyor bence. Ne dersiniz?

İzmir Otogar'ındaki anonsların sonu hep "Hayırlı yolculuklar" diye bitiyor. Ne zamandan beridir "İyi yolculuklar" yerine "Hayırlı yolculuklar" kullanılıyor ve bu değişimin sebebi ne olabilir acaba?

Adana'da, hac organizatörlüğü yapan yaşlı sanık, küçük kızı taciz ettiği iddiasıyla 4 yıl 8 ay 7 gün hapis cezasına çarptırıldı. (Hürriyet)

Adam mahkemeye çıkarılmış, suçu kanıtlanmış ve cezaya çarptırılımış. Hala daha iddia mı? Bir suçlama ne zaman iddia olmaktan çıkar? Mahkeme karar verdiğine göre adam zaten artık sanık değil, mahkum durumunda.